گالری فرمانفرما، دکتر مهشید رضوی رضوانی
کلامی‌از جنس دیگر!
۱۳۹۶-۱۱-۱۷
چگونه از ضمیر خودآگاه خود برای تمرکز استفاده کنیم، دکتر مهشید رضوی رضوانی
چگونه از ضمیر خودآگاه خود برای تمرکز استفاده کنیم؟ – بخش دوم و پایانی
۱۳۹۶-۱۱-۲۴
مکانیزم های دفاعی در اناگرام

مکانیزم­‌های دفاعی در اِناگرام

یکی از موضوعاتی که در مورد تیپ­‌های شخصیتی در اِناگرام مطرح است، مکانیزم ­های دفاعی آن­ها می‌­باشد. هر تیپ شخصیتی براساس نگرش پایه­ اش به هستی، شروع به اندیشیدن و احساس کردن می­ کند و رفتارهایی را از خود بروز می­ دهد. اما قطع به یقین هر تیپ شخصیتی در شرایط اضطرابی، سعی بر کنترل تعادل روانی خود دارد و مکانیزم ­های دفاعی، این وظیفه را انجام می‌­دهند.

 

مکانیزم دفاعی چیست؟

اولین بار، زیگموند فروید، دانشمند اتریشی و بنیان­گذار مکتب روانکاوری، این مفهوم را ارائه کرد. او فرایند بروز تمام این مکانیزم ­ها را در روان ناخودآگاه می­ دانست.

طی این فرایند، فرد برای جلوگیری از بروز اضطراب و یا کاهش آن، از این مکانیزم ­ها بهره می‌­برد. نکته­ ای که در مورد این مکانیزم ­ها باید دانست، اینکه اگر فردی بیش از اندازه از مکانیزم ­های دفاعی استفاده کند، احتمالاً دارای مشکلات روان­ رنجوری و روان ­پریشی است که نیاز به استفاده از مشاور و یا روان­ درمانگر برای کمک گرفتن، وجود دارد. با توجه به این موضوع، باید از این مکانیزم­‌ها آگاه بود تا از حالت­‌های نامطلوب روانی، پیش­گیری کرد. خیلی اوقات ما صرفا از دیدن واقعیت بر حذر هستیم و برای اینکه از اضطراب ناشی از برخورد با واقعیت، جلوگیری کنیم، به صورت ناخودآگاه از این مکانیزم ­ها بهره می‌­بریم.

 

هر تیپ شخصیتی از چه مکانیزم دفاعی بیشتر استفاده می­ کند؟

تیپ یکی‌ها برای اینکه بتوانند خود را به صورت کامل و بدون نقص نشان دهند، از مکانیزم دفاعیِ واکنش وارونه استفاده می­ کنند. پس اگر یک شخص تیپ یکی به شما گفت که نه اصلا ناراحت نیستم، اما در چهره ­اش اثر ناراحتی را واضحا می‌­بینید، شک نکنید که او ناراحت است.

تیپ دویی ­ها برای اینکه بتوانند خود را به عنوان فردی که به دیگران کمک می­ کند نشان دهند، در حالیکه نیازهای خود را می‌­بینند، از مکانیزم دفاعی سرکوب بهره می­برند. در واقع با سرکوب نیازهای خود، به رفع نیاز دیگران می‌­پردازند.

تیپ سه ایها، برای اینکه بتوانند خود را به عنوان فردی موفق نشان دهند، سعی می­ کنند تصویر فرد موفق را از خود، در ذهن دیگران ایجاد کنند. به همین خاطر سعی می­کنند معیارهای دیگران را شناسایی کنند.

تمایل ذاتی تیپ چهاری ­ها به کسب اصالت و معناست. اگر این تیپ به اضطراب ناشی از عدم کسب اصالت و معنا دچار شود، همۀ مسائل و مشکلات دنیا را به خودش می‌­گیرد.

تیپ پنجی­‌ها دوست دارند خودشان را به عنوان شخصی علمی‌و محقق بشناسند و به دیگران معرفی کنند، لذا در صورتی که نتوانند به خوبی این حالت را نشان دهند، از دیگران فاصله می‌­گیرند. در واقع از مکانیزم دفاعی جداسازی بهره می­ برند.

تیپ ششی­‌ها در صورتی که دغدغۀ امنیت مورد نظر آن­ها تأمین نگردد، کمبودها را به دیگران نسبت می­ دهند. در واقع با استفاده از مکانیزم دفاعی فرافکنی، سعی بر این دارند که همچنان فردی توانمند در تأمین امنیت باشند و ناتوانی در این زمینه را به دیگران نسبت دهند.

تیپ هفتی­‌ها می­ خواهند به زندگی پر از لذت خود ادامه دهند، اما در صورتیکه این أمر محقق نشود، با استفاده از مکانیزم دفاعی توجیه، سعی بر این دارند تا از عملکرد خود دفاع کرده و علت بروز هر گونه عامل اضطرابی را توجیه نمایند.

تیپ هشتی­‌ها از مکانیزم دفاعی انکار بهره می­ برند. این تیپ شخصیتی به دلیل اینکه تمایل به کنترل محیط دارد، هر گونه عامل بر هم زنندۀ این تمایل را انکار می­ کند. ممکن است این انکار به صورت ذهنی باشد یا عینی: فردی که مانع کنترل آن­ها بر محیط می‌­شود را به صورت فیزیکی حذف می­ کنند. در واقع هیچ معنایی برای عدم کنترل محیط، به هیچ دلیلی قائل نیستند.

و در نهایت تیپ نه ­ای‌ها که تمایل به حفظ آرامش محیطی دارند، در صورت بروز عوامل اضطرابی، ممکن است به حالت خلسه فرو بروند تا از تنش­‌های محیطی خود را به دور کنند. البته اگر بتوانند، از این محیط فاصله می­ گیرند.

 

تیپ­‌های شخصیتیِ اِناگرام، هر یک واکنش دفاعی را از خود بروز می‌­دهند، اما یادمان باشد که ما در عمل، دارای تمامی  این نه تیپ شخصیتی هستیم.

 

محمدکاظم جاوید  –  مدرس اِناگرام

 

برگرفته از مقالۀ:

http://davesenneagram.com/d7/daves-guide-enneagram/defense-mechanisms 

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پانزده − 3 =

//]]>